.

.

ข้อสอบวิทยาศาสตร์ สสวท. ข้อที่ 8

ข้อ 8.

กำหนดรูประบบนิเวศตู้ปลา  ดังนี้

จากรูป   ปัจจัยที่สำคัญที่สุดที่ทำให้สิ่งมีชีวิตในอ่างแก้วใสที่ปิดฝาสนิทนี้อยู่รอดได้เป็นเวลานานที่สุด

1. คาร์บอนไดออกไซด์                             2. ปุ๋ย

3. ออกซิเจน                                         4. แสง

 

 

เป็นไงครับ...ลองให้เด็กๆ คิดดูก่อนนะครับ พอได้คำตอบ ก็ซักถามเหตุผลประกอบด้วยนะครับ แล้วจดใส่กระดาษไว้ก่อน

 

และโปรดรอซักครู่ เดี๋ยวมาดูเฉลยด้วยกัน...

 

 

 

ความรู้ข้อที่หนึ่ง : สัตว์และพืชต่างก็หายใจนะ

 

เวลาพูดกันว่าสัตว์หายใจนี่ ทุกๆคนมักไม่สงสัยอะไร

 

แต่พอพูดว่าต้นไม้ก็หายใจเหมือนกัน

บางคนก็พยักหน้ารับรู้ ทำนองว่า “เชอะ...ชั้นรู้มาตั้งนานแล้ว”

แต่ก็มักจะมีหลายคนเอียงคอ แล้วถามกลับมาว่า “ตะกี้ว่าอะไรนะ?”

 

ทีนี้ พอหันไปถามกลุ่มที่บอกว่า "ชั้นรู้มาตั้งนานแล้ว" ว่า ทำไมสัตว์และพืชต้องหายใจ?

คราวนี้ หลายคนถึงกับอึ่งไปเลยเชียวครับ...

 

 

อย่ากระนั้นเลย เรามาดูเหตุผลและที่มาที่ไป ซักเล็กน้อยก่อนนะครับ

 

หนึ่ง สิ่งมีชีวิตประกอบด้วยเซลล์เล็กๆ จำนวนมาก ซึ่งเจ้าเซลล์เล็กๆ เหล่านี้ เมื่อรวมกันก็จะกลายเป็นอวัยวะ และอวัยวะหลายหลายอันก็รวมกันเป็นระบบต่างๆ ของร่างกาย

 

สอง เซลล์เล็กๆ ที่ว่านั้น ต้องได้รับอาหารนะครับ ไม่งั้นก็จะไม่มีพลังงาน และก็จะตายในที่สุด ซึ่งพอเซลล์ต่างๆ ตายอวัยวะก็ตาย และถ้าเป็นอวัยวะสำคัญ ก็มีผลทำให้สิ่งมีชีวิตนั้นๆ ตายตามไปด้วย

 

สาม อาหารที่เซลล์ได้รับนั้น เซลล์จะเอามาผ่านกลไกทำให้เกิดพลังงานขึ้นมา ซึ่งกลไกที่ว่านี้ ต้องการออกซิเจนเป็นตัวช่วยหลักนะครับ

 

สี่ ออกซิเจนที่เซลล์ต้องการตามที่ว่านั้น เซลล์เป็นล้านๆเซลล์ไปหามาเองไม่ได้นะครับ สิ่งมีชีวิตจึงต้องมีระบบในการช่วยจัดหาและลำเลียงไปให้เซลล์นั้นๆ ซึ่งก็คือขบวนการหายใจ(เข้า)นั่นเอง

 

ห้า  กลไกการทำให้เกิดพลังงานของเซลล์นั้น ไม่ได้เกิดเฉพาะพลังงานเท่านั้นนะครับ แต่ยังเกิดของเสียขึ้นมาด้วย ซึ่งหนึ่งในของเสียนั้นก็คือก๊าซคาร์บอนไดออกไซค์นั่นเอง

ซึ่งเจ้าก๊าซคาร์บอนไดออกไซค์นี้ ก็จะถูกลำเลียงทิ้งออกไป โดยขบวนการหายใจ(ออก)นั่นไงครับ

 

ดังนั้น จึงสรุปเบื้องต้นได้ว่า  ...

     - สิ่งมีชวิตต้องการออกซิเจนไปใช้

     - และในขณะเดียวกันก็ต้องคายคาร์บอนไดออกไซค์ออกมา

     - ขบวนการดังที่ว่า เรียกกันว่าการหายใจนั่นเอง

 

 

 

วามรู้ข้อที่สอง : พืช เจ้าคือสิ่งมหัศจรรย์

 

หากพี่ๆ เคยอ่านเฉลยข้อสอบฉบับปี 2554 มาแล้ว ก็คงพอจะทราบกันแล้วนะครับว่า เพราะเหตุใดผมถึงบอกว่าพืชเป็นสิ่งมหัศจรรย์

 

แต่ถ้าไม่เคยอ่าน หรืออ่านแล้วแต่ชักจะเลือนๆ

เลยจะขอเล่าให้ฟัง(ซ้ำ)อีกทีนะครับว่า...

 

พืชถือเป็นสิ่งมีชีวิตที่มหัศจรรย์อย่างยิ่ง เพราะพืชสามารถสร้างอาหารได้จากสิ่งที่ไม่น่าจะเป็นอาหาร ก็ลองคิดดูซิครับ พืชสามารถนำคาร์บอนไดออกไซค์ กับน้ำ มาผลิตเป็นคาร์โบไฮเดรตได้ โดยอาศัยแสงเป็นตัวกระตุ้น ซึ่งเรียกขบวนการนี้ว่า การสังเคราะห์ด้วยแสง ไงครับ

 

เห็นไหมครับ แค่มีแสง กับก๊าซคาร์บอนได้ออกไซค์ พืชก็สามารถสร้างอาหารได้แล้วครับ ไม่ต้องเที่ยวไปล่า หรือไปเบียดเบียนชาวบ้านเหมือนกับสัตว์ทั้งหลาย

 

แค่นี้ยังไม่พอนะครับ

ในขบวนการสังเคราะห์ด้วยแสงตามที่ว่านี้ นอกจากจะเกิดคาร์โบไฮเดรตแล้ว ยังเกิดสารอีกตัวหนึ่งด้วย

ซึ่งก็คือก๊าซออกซิเจน ที่สัตว์ทั้งหลายต้องการเป็นที่สุดอีกด้วย

 

พอเห็นอย่างงี้แล้ว  ถ้าไม่พูดว่าพืชคือสิ่งมหัศจรรย์ ก็ดูเหมือนจะใจดำเกินไป ใช่ไหมครับ...

 

ดังนั้น มาสรุปกันตรงนี้อีกทีนะครับ ว่า

     -    พืชสร้างอาหารได้เอง โดยไม่ต้องหาอาหารมากินแบบสัตว์ (พืชจึงมีฐานะเป็นผู้ผลิต)    

     -    การสร้างอาหารของพืขต้องใช้ก๊าซคาร์บอนไดออกไซค์ โดยมีแสงเป็นตัวกระตุ้น

     -    นอกจากคาร์โบไฮเดรตที่พืชสร้างขึ้นมาได้แล้ว พืชยังสร้างก๊าซออกซิเจนออกมาอีกด้วย

 

 

ความรู้ข้อที่สาม : เสือพีเพราะป่าปก ป่ารกเพราะเสือยัง

 

ว่ากันว่าสรรพสิ่งในโลกนี้ ต่างก็พึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน อย่างถ้อยทีถ้อยอาศัยมาเป็นเวลานับล้านปี

สิ่งมีชีวิตหนึ่ง ต้องการพึ่งพาสิ่งมีอีกชีวิตอีกสิ่งหนึ่ง ด้วยเหตุผลเดียวเท่านั้นคือ

 

การมีชีวิตรอด

 

แค่เพียงพอ ไม่มากไป ไม่น้อยไป

ซึ่งเป็นสมดุลแห่งธรรมชาติ

 

แต่ก็ยังมีสิ่งมีชีวิตอีกสิ่งหนึ่ง ที่มีมันสมองที่ฉลาดที่สุดในโลก

ไม่ได้ต้องการเพียงแค่การมีชีวิตรอด

แต่ต้องการมากกว่านั้น

 

ครอบครอง และสะสม

ภายใต้ความไม่เคยพอ

 

ก็คือมนุษย์นั่นไงครับ

 

มนุษย์ ผู้มีความโลภที่ไม่สิ้นสุด

ได้ทำลายหลักของการถ้อยทีถ้อยอาศัย

จนธรรมชาติกำลังเสียสมดุลมากขึ้น และมากขึ้น

 

เพียงไม่กี่ร้อยปี

มนุษย์ได้ทำลายสมดุล

จนธรรมชาติที่ใช้เวลาสร้างมานับล้านปี

อ่อนล้า และกำลังจะหมดเรี่ยวแรง 

 

ถึงวันหนึ่ง

สมดุลที่สูญเสียไปอย่างรวดเร็วนั้น

อาจส่งผลให้มนุษย์ อย่างเราๆ

มีชีวิตอยู่ต่อไปไม่ได้ ก็เป็นได้นะครับ

 

 

อ้าวเป็นคน(แก่)ขี้บ่นซะแล้ว...

 

กลับมาเรื่องของเรากันต่อดีกว่านะครับว่า :

พืชต้องการใช้คาร์บอนไดออกไซค์ ในขณะเดียวกันก็สร้างก๊าซออกซิเจนขึ้นมาก

ส่วนสัตว์ก็ต้องการก๊าซออกซิเจน และทำให้เกิดก๊าซคาร์บอนไดออกไซค์

ดังนั้น สัตว์ และพืชต่างก็ถ้อยทีถ้อยอาศัย ซึ่งกันและกัน

  

เห็นไหมครับ...

          เสือพีเพราะป่าปก        ป่ารกเพราะเสือยัง   

          ดินเย็นเพราะหญ้าบัง    หญ้ายังเพราะดินดี

                                   (พระราชนิพนธ์ : ร.6)

 

 

ทีนี้ก็มาดูโจทย์กันอีกทีนะครับ

โจทย์ว่า...

 

จากรูป   ปัจจัยที่สำคัญที่สุดที่ทำให้สิ่งมีชีวิตในอ่างแก้วใสที่ปิดฝาสนิทนี้อยู่รอดได้เป็นเวลานานที่สุด

 

1. คาร์บอนไดออกไซด์                             2. ปุ๋ย

 

3. ออกซิเจน                                         4. แสง

 

โจทย์พูดถึงสิ่งมีชีวิตในอ่างแก้วที่ปิดฝาสนิทใช่ไหมครับ?

แสดงว่าโจทย์กำลังบอกว่า จะไม่มีสสารใดๆ เข้าหรือออกจากตู้ได้เลย

(แต่เด็กๆ ก็รู้ๆ กันอยู่แล้วใช่ไหมครับ ว่าแสงนั้นสามารถส่องเข้าไปในอ่างแก้วได้...นะครับ)

 

และอีกอย่างนะครับ

โจทย์พูดถึงสิ่งมีชีวิตในอ่างแก้ว ซึ่งหมายถึงทั้งปลา และทั้งพืชนะครับ ไม่ใช่อย่างใดอย่างหนึ่ง

 

ดังนั้น เรามาดูคำตอบในแต่ละตัวเลือกกัน...

 

ตัวเลือกข้อที่ 1 คาร์บอนไดออกไซค์

เรารู้กันแล้วใช่มั้ยครับว่า พืชต้องการคาร์บอนไดออกไซค์เพื่อนำไปใช้ในขบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง

แต่ถ้ามีแต่คาร์บอนไดออกไซค์อย่างเดียว แต่ไม่มีแสง ต้นไม้ก็จะสังเคราะห์ด้วยแสงไม่ได้

พืชก็คงจะตาย

ขณะเดียวกัน ปลาที่ต้องการออกซิเจนในการดำรงชีวิตนั้น พอออกซิเจนที่มีอยู่หมดลง และไม่มีใครสร้างออกซิเจนไหมให้

ปลาก็คงจะตาย

ซึ่งหมายถึงว่า ทั้งพืชทั้งปลาก็น่าจะตายในไม่ช้าไม่นาน

 

ตัวเลือกข้อที่ 2 ปุ๋ย

อันนี้แน่นอนเลยนะครับ ปุ๋ยเป็นเพียงสารที่ทำให้พืชเจริญเติบโตในระยะยาว แต่ไม่ได้ช่วยให้พืชไม่ตายในระยะสั้นนะครับ

ดังนั้น ปุ๋ยจึงไม้ได้ทำให้สิ่งมีชีวิตรอดนะครับ

ซึ่งหมายถึงว่า ทั้งพืชทั้งปลาก็น่าจะตายในไม่ช้าไม่นานเช่นเดียวกัน

 

ตัวเลือกข้อที่ 3 ออกซิเจน

ครับ...ออกซิเจนจำเป็นต่อทั้งปลาและพืช เพราะทั้งคู่ต่างต้องนำไปใช้ในขบวนการหายใจ

แต่ถ้ามีแต่คนใช้ ไม่มีคนผลิตมาทดแทน

ทั้งพืชและปลา ก็ต้องลาโลกไปในเวลาไม่นานเช่นเดียวกัน

 

ตัวเลือกข้อที่ 4 แสง

อันนี้ Ok เลยใช่ไหมครับ

เพราะว่าคาร์บอนไดออกไซค์ที่เกิดจากปลา และแสงที่สาดส่องเข้ามาในอ่าง (นั่น...สำนวนดูจะเป็นนักเขียนได้ไหมครับ)

จะทำให้พืชสังเคราะห์ด้วยแสงได้ ซึ่งมีผลทำให้พืชไม่ตาย

 

ขณะเดียวกัน พืชก็สร้างออกซิเจนในระหว่างการสังเคราะห์ด้วยแสงนั้น

ปลาก็มีออกซิเจนใช้

 

ถ้าทั้งออกซิเจน ทั้งคาร์บอนไดออกไซค์ที่เกิดขึ้นนั้น มีปริมาณเพียงพอ

ปลากับพืช ก็รอดแน่ๆ ครับ

 

ดังนั้น จึงตอบข้อ 4 นี่แหละครับ เป็นข้อที่ถูกต้องที่สุด

 

 

ทีนี้ไปดูข้อต่อไปด้วยกัน นะครับ

 

เพิ่มคอมเมนต์ใหม่

รหัสป้องกันความปลอดภัย
รีเฟรช