.

.

เฉลยข้อสอบ สสวท. ปี 2558 ข้อที่ 10.


ข้อที่ 10.


ภาพสายใยอาหารของระบบนิเวศบริเวณนาข้าวแห่งหนึ่ง เป็นดังนี้


ถ้ากบมีจำนวนเพิ่มขึ้น จะส่งผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศนี้อย่างไร


     1. งูลดลง แมลงเต่าทองและต้นข้าวเพิ่มขึ้น

     2. ตั๊กแตนลดลง เพลี้ยและเหยี่ยวเพิ่มขึ้น

     3. เพลี้ยลดลง ตั๊กแตนและงูเพิ่มขึ้น

     4. ต้นข้าวลดลง งูและเหยี่ยวเพิ่มขึ้น


พ่อแม่พี่น้องลองหันไปถามลูกๆหลานๆ หน่อยซิครับว่า

รู้จักคำว่า "สายใยอาหาร" ไหมครับ


ลองทบทวนคำจำกันก่อนนะครับ

แล้วเดี๋ยวมาเฉลยด้วยกัน...



ความรู้ข้อที่หนึ่ง : สองคำมั่น จำจงดี


สิ่งที่เราจะควรต้องรู้เกี่ยวกับเรื่องของระบบนิเวศวิทยา ก็คือคำนิยามต่างๆ ซึ่งพอมาถึงตรงนี้ เราควรรู้จักคำแปลกๆ อีกสองคำคือ

ห่วงโซ่อาหาร หมายถึง  ความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตในเรื่องของการกินต่อกันเป็นทอด ๆ  จาก  ลำดับหนึ่ง ไปยังอีกลำดับหนึ่ง หรือจากผู้ผลิตสู่ผู้บริโภค ทำให้มีการถ่ายทอดพลังงานในอาหารต่อเนื่องเป็นลำดับจากการกินต่อกัน


สายใยอาหาร หมายถึง ห่วงโซ่อาหารหลาย ๆ ห่วงโซ่ ที่มีความสัมพันธ์กัน หรืออาจพูดแบบชาวบ้านได้ว่าสายใยอาหารคือการที่สัตว์ชนิดหนึ่งๆสามารถกินสัตว์ชนิดอื่นๆ ได้มากกว่า 1 ชนิด  นั่นคือการกินต่อกันเป็นทอด ๆ ในหว่งโซ่อาหาร ที่มีความซับซ้อนกันมากขึ้น




ความรู้ข้อที่สอง : หัวลูกศรหันไปทางไหน ตรงนั้นคือผู้บริโภค


ในการเขียนห่วงโซ่อาหาร หรือสายใยอาหาร จะมีการเขียนลูกศรจากสัตว์ชนิดหนึ่งไปยังสัตว์อีกชนิดหนึ่ง โดยมีข้อตกลงร่วมกันว่า การเขียนหัวลูกศรชี้ไปหาผู้ใด ให้ถือว่าผู้นั้นเป็นผู้บริโภค และหากผู้บริโภคมีจำนวนมากขึ้น ผู้ที่ถูกบริโภคก็จะต้องมีจำนวนลดลงครับ

เห็นไหมครับว่าเป็นเงื่อนไขที่ไม่มีอะไรยากเลย...


ทีนี้เราลองนำโจทย์มาเขียนดูหน่อยนะครับ ว่าหากมีการระบุว่า "กบ" มีจำนวนมากขึ้น จะเกิดอะไรขึ้นในสายใยอาหารบ้าง

 

 

จากโจทย์ที่กำหนดว่ากบมีจำนวนมากขึ้น  ดังนั้นสิ่งที่จะเกิดผลกระทบในระบบนิเวศแห่งนี้ ก็คือ...

- ผู้ที่จำนวนเพิ่มมากขึ้น คือ เหยี่ยว , งู , เพลี้ย และ(น่าจะเป็น) ต้นข้าว*

- ผู้ที่จำนวนลดลง คือ ตั๊กแตน แมลงเต่าทอง


*หมายเหตุ : ที่ใช้คำพูดว่า ต้นข้าวน่าจะมีจำนวนเพิ่มขึ้น โดยไม่ได้ฟันธงลงไปอย่างแน่นอน เป็นเพราะ แมลงเต่าทองที่มีจำนวนลดลงเพราะจะถูกกบกินนั้น จะมีผลทำให้เพลี้ย ไม่ถูกแมลงเต่าทองจับกิน ซึ่งก็คือเพลี้ยจะมีจำนวนมากขึ้น ซึ่งก็จะไปกินต้นข้าวทำให้ต้นข้าวมีจำนวนลดลง

แต่ในขณะเดียวกัน การที่มีกบเพิ่มขึ้น ก็จะไปกินตั๊กแตนและแมลงเต่าทอง มีผู้ทำให้ทั้งสองชนิดนี้มีจำนวนลดลง ซึ่งก็จะทำให้ต้นข้าวถูกกินน้อยลง หรือพูดง่ายๆว่า ต้นข้าวก็จะเพิ่มขึ้นเพราะตั๊กแตนและเต่าทองมีจำนวนลดลง

ดังนั้น ต้นข้าวอาจมีโอกาสทั้งเพิ่มขึ้น หรือลดลงก็ได้เพราะต้องดูว่าระหว่างพวกเพลี้ย กับระหว่างแมลงเต่าทองและตั๊กแตน ใครจะมีอัตราการกินต้นข้าวสูงกว่าใคร ซึ่งโจทย์ไม่ได้บอกไว้ จึงสรุปเอาแบบง่ายๆ ว่า คนกินมีจำนวนลดลง 2 ชนิด แต่เพิ่มขึ้น 1 ชนิด ดังนั้น จำนวนต้นข้าวจึงน่าจะเพิ่มขึ้น

อ่านมาถึงตรงนี้แล้ว งงไหมครับพี่น้อง

หากงง ใคร่รบกวนกลับไปอ่านช้าๆ ใหม่อีกรอบนะครับ...



ทีนี้ เรามาดูคำตอบในแต่ละตัวเลือกกันดีกว่านะครับ


 

คำตอบข้อที่ 1. งูลดลง แมลงเต่าทองและต้นข้าวเพิ่มขึ้น

 

     คำตอบข้อนี้ผิดครับ เพราะงูต้องเพิ่มขึ้น และแมลงเต่าทองต้องลดลง


คำตอบข้อที่ 2. ตั๊กแตนลดลง เพลี้ยและเหยี่ยวเพิ่มขึ้น

    คำตอบข้อนี้ถูกต้องครับ เพราะเป็นไปตามที่เราวาดรูปการเพิ่ม/ลด เอาไว้เป๊ะเลย


 

คำตอบข้อที่ 3. เพลี้ยลดลง ตั๊กแตนและงูเพิ่มขึ้น

     คำตอบข้อนี้ผิดครับ เพราะเพลี้ยจะเพิ่มขึ้น และตั๊กแตนจะลดลง


 

คำตอบข้อที่ 4. ต้นข้าวลดลง งูและเหยี่ยวเพิ่มขึ้น

     คำตอบข้อนี้ผิดนัครับ เพราะต้นข้าว(น่าจะ) เพิ่มขึ้น ครับ


ดังนั้น โจทย์ข้อที่ 10. นี้ เราก็เลือกตอบคำตอบข้อที่ 2. เลยนะครับ...