.

.

ข้อสอบวิทย์ สสวท. ปี 2560 ข้อที่ 33.

 สำหรับข้อนี้เป็นเรื่องของดาราศาสตร์ที่ต้องใช้จินตนาการกันซักเล็กน้อย

ลองมาดูกันนะครับ...

 

ข้อที่ 33.


พิจารณาตำแหน่งของโลกและดวงอาทิตย์ ดังรูป

ข้อใดถูกต้อง

1. ซีกโลกใต้จะมีกลางวันสั้น และจุด B จะมืดตลอดวัน

2. ซีกโลกเหนือจะมีกลางวันสั้น และจุด A จะมืดตลอดวัน

3. ซีกโลกใต้จะมีกลางวันยาว และจุด B จะมืดประมาณ 6 ชั่วโมง

4. ซีกโลกเหนือจะมีกลางวันยาว และจุด A จะมืดประมาณ 6 ชั่วโมง


ลูกๆ ทำข้อนี้ถูกไหมครับ

ถ้าถูก ก็ลองให้อธิบายหน่อยนะครับว่าเพราะอะไร

และถ้าผิด ก็ลองถามดูซักนิดนะครับว่าตอนนั้นคิดว่าอย่างไร


แล้วเดี๋ยวมาดูเฉลยด้วยกัน น น น



ก่อนอื่นใด เพื่อความชัดเจน ผมจะระบายสีกลางวันกลางคืนให้ดูซักนิดนะครับ

โดยด้านกลางวันคือด้านที่หันหน้าเข้าหาดวงอาทิตย์ ส่วนอีกด้านหนึ่งที่ได้หันหน้าเข้าหาดวงอาทิตย์ก็ต้องเป็นเวลกลางคืน

เป็นไงครับ พอเห็นรูปนี้เสร็จแล้ว พี่ป้าน้าอาหลายท่านก็ร้องอ้อ อ อ อ ขึ้นมาในทันทีเลยใช่ไหมครับ

ก็เพราะที่ตำแหน่ง A นั้น ไม่ว่าโลกจะหมุนกี่รอบต่อกี่รอบ ตำแหน่ง A ก็ยังคงอยู่ในด้านมืดตลอดเวลา ซึ่งพูดง่ายๆ ก็คือตำแหน่ง A จะมีแต่ตอนกลางคืนเท่านั้น

ส่วนตำแหน่ง B นั้น ไม่ว่าโลกจะหมุนกี่รอบ ตำแหน่ง B ก็จะอยู่ด้านสว่างตลอดเวลา ซึ่งก็คือตำแหน่ง B จะมีแต่ตอนกลางวันเท่านั้น

 

ดังนั้น เมื่อเป็นอย่างนี้ เราก็เลือกตอบคำตอบข้อ 2. ได้อย่างทันทีเลย ใช่ไหมพ่อแม่พี่น้อง เพราะ...

 คำตอบข้อ 1. ซีกโลกใต้จะมีกลางวันสั้น และจุด B จะมืดตลอดวัน ×

 คำตอบข้อ 2. ซีกโลกเหนือจะมีกลางวันสั้น และจุด A จะมืดตลอดวัน √

 คำตอบข้อ 3. ซีกโลกใต้จะมีกลางวันยาว และจุด B จะมืดประมาณ 6 ชั่วโมง  ×

 คำตอบข้อ 4. ซีกโลกเหนือจะมีกลางวันยาว และจุด A จะมืดประมาณ 6 ชั่วโมง ×

 

"อ้าว...ไหนบอกว่ายาก แค่ขีดเส้นด้านมืดด้านสว่างก็ตอบได้แล้ว"

พี่ๆ บางท่านอาจคิดอยู่ในใจ


แหม... พี่ๆ ก้อ อ อ 

ถ้าเป็นในห้องสอบเราก็ตอบได้ทันทีเลย โดยไม่ต้องสนใจข้อความที่เหลืออยู่จะถูกหรือจะผิด

เพราะคำตอบข้ออื่นๆ ก็ล้วนแต่มีข้อความที่ไม่ถูกต้องอยู่ทั้งนั้น


แต่นี่เป็นเฉลย เราก็ต้องตอบให้ได้ว่า "คำตอบข้อ 2. ซีกโลกเหนือจะมีกลางวันสั้น และจุด A จะมืดตลอดวัน" นั้น

ถูกทั้งหมดทั้งสองข้อความ จริงหรือไม่? 




ก่อนอื่นเรามาทบทวนความรู้กันซักนิดก่อนนะครับ

 

 

ความรู้ข้อที่หนึ่ง : เมื่อแกนโลกเอียง


น้องๆหนูๆ รวมทั้งพ่อแม่พี่น้อง คงทราบกันดีอยู่แล้วนะครับว่าโลกที่เราอาศัยอยู่นั้นโคจรรอบดวงอาทิตย์ (มีเสียงโห่เบาๆ แว่วมา ทำนองว่าเค้ารู้กันตั้งนานแล้วล่ะลุง)

และโลกก็หมุนรอบตัวเองด้วยนะครับ (เสียงโห่ ดังแรงขึ้นอีกนิด)

 

แต่เพื่อให้มีความเข้าใจที่ตรงกันมากยิ่งขึ้น

เราควรต้องมากำหนดคำจำกัดความของคำว่า "หมุนรอบตัวเอง" กันซักนิดนะครับ

 

ก็ง่ายๆ นะครับ

ก็เริ่มต้นด้วยการกำหนดเส้นแกนกลางโลกขึ้นมาเส้นหนึ่ง

  

การหมุนรอบตัวเองก็คือ การหมุนรอบแกนสมมุตินั่นเองครับ

  


แต่แกนสมมุติของโลกเอียงจากแนวดิ่งอยู่ 23.5 องศานะครับ


  

 

การหมุนรอบตัวเองของโลก จึงเป็นการหมุนแบบตะแคงๆ อย่างรูปข้างบนนี่แหละครับ

 

ดังนั้น การวาดวงโคจรของโลกรอบดวงอาทิตย์จึงต้องเป็นแบบรูปข้างล่างนี้นะครับ...


  

การหมุนรอบตัวเองแบบตะแคงๆ แบบนี้แหละครับ ที่ก่อให้เกิดปรากฎการณ์ต่างๆขึ้นมาบนโลกอย่างมากมายเลยครับพี่น้อง ง ง 

 

 


ความรู้ข้อที่สอง : กลางวันและกลางคืนยาวไม่เท่ากัน


ก่อนอื่นลองดูรูปข้างล่างนี้ก่อนนะครับ...

  

หากเรายืนอยู่บนตำแหน่ง ที่จุด A

     เนื่องจากที่จุด A เป็นตำแหน่งที่ตรงกับแกนหมุนพอดี ดังนั้นไม่ว่าโลกจะหมุนไปอย่างไร ตำแหน่ง A ก็จะเสมือนไม่เคลื่อนไปไหน ดังนั้น เมื่อจุด A อยู่ที่ด้านที่เป็นกลางคืน ก็จะเป็นกลางคืนไปเรื่อยๆ จนกว่าโลกจะโคจรย้ายตำแหน่งไปอยู่ที่อื่น


หากเรายืนอยู่บนตำแหน่ง ที่จุด B

     ก็เหตุผลเดียวกับที่จุด A นะครับ แต่จุด B นี่ อยู่บนตำแหน่งที่เป็นกลางวัน ก็จะเป็นกลางวันไปเรื่อยๆ จนกว่าโลกจะโคจรย้ายตำแหน่งไปอยู่ที่อื่น


หากเรายืนอยู่บนตำแหน่ง 1 (ถ้าตำแหน่ง 1 อยู่บนปลายสุดของด้านที่ถูกแสงจากดวงอาทิตย์พอดี)

     เนื่องจากโลกมีการหมุนรอบตัวเอง (ซึ่งก็คือการหมุนรอบแกนสมมติ) ตำแหน่ง 1 ที่เรายืนอยู่ก็จะเคลื่อนที่ตามแนวเส้นสีชมพู ซึ่งจะเห็นได้ว่าก็ยังคงเคลื่อนอยู่ในด้านสว่างเสมอ ดังนั้น ถ้าตำแหน่ง 1 อยู่บนปลายสุดของด้านที่ถูกแสงจากดวงอาทิตย์พอดี ก็จะเป็นตำแหน่งสุดท้ายที่จะเจอแต่เวลากลางวันเท่านั้นครับ


หากเรายืนอยู่บนตำแหน่ง 5 (ถ้าตำแหน่ง 5 อยู่บนปลายสุดของด้านที่ไม่ถูกแสงจากดวงอาทิตย์พอดี)

      เนื่องจากโลกมีการหมุนรอบตัวเอง (ซึ่งก็คือการหมุนรอบแกนสมมติ) ตำแหน่ง 5 ที่เรายืนอยู่ก็จะเคลื่อนที่ตามแนวเส้นสีชมพู ซึ่งจะเห็นได้ว่าก็ยังคงเคลื่อนอยู่ในด้านมืดเสมอ ดังนั้น ถ้าตำแหน่ง 5 อยู่บนปลายสุดของด้านที่ไม่ถูกแสงจากดวงอาทิตย์พอดี ก็จะเป็นตำแหน่งสุดท้ายที่จะเจอแต่เวลากลางคืนเท่านั้น


หากเรายืนอยู่บนตำแหน่ง 2

     เมื่อโลกหมุนรอบตัวเอง เราก็จะเคลื่อนไปตามแนวเส้นสีชมพูของตำแหน่ง 2 ซึ่งจะเห็นได้ว่าตำแหน่ง 2 จะเคลื่อนที่ผ่านด้านที่ถูกแสงจากดวงอาทิตย์มากกว่าด้านที่ไม่ถูกแสงจากดวงอาทิตย์ ณ ตำแหน่งบริเวณนี้ เวลากลางวันจะยาวนานกว่าเวลากลางคืน ซึ่งหากตำแหน่งที่ยืนพอเหมาะพอเจาะ เราก็อาจจะเจอกับกลางคืนเพียง 6 ชั่วโมง แต่มีเวลากลางวันที่ยาวนานถึง 18 ชั่วโมงก็ได้


หากเรายืนอยู่บนตำแหน่ง 3

     ถ้าตำแหน่ง 3 นั้นเป็นตำแหน่งที่อยู่บนเส้นศูนย์สูตรที่เป็นเส้นกึ่งกลางโลกพอดี จากรูปเราจะพบว่า ตำแหน่ง 3 จะเคลื่อนที่ผ่านด้านที่โดนแสงครึ่งนึง และด้านที่ไม่โดนแสงครึ่งนึง นั่นแสดงว่า ณ ตำแหน่งนี้ เวลากลางวันกับกลางคืนจะยาวเท่าๆกันครับ


หากเรายืนบนตำแหน่ง 4

     เมื่อโลกหมุนรอบตัวเอง เราก็จะเคลื่อนไปตามแนวเส้นสีชมพูของตำแหน่ง 4 ซึ่งจะเห็นได้ว่าตำแหน่ง 4 จะเคลื่อนที่ผ่านด้านที่ถูกแสงจากดวงอาทิตย์น้อยกว่าด้านที่ไม่ถูกแสงจากดวงอาทิตย์ ณ ตำแหน่งบริเวณนี้ เวลากลางคืนจึงยาวนานกว่าเวลากลางครับ ซึ่งหากตำแหน่งที่ยืนพอเหมาะพอเจาะ เราก็อาจจะเจอกับกลางคืนถึง 18 ชั่วโมง แต่มีเวลากลางวันที่ยาวเพียง 6 ชั่วโมงก็ได้

 


ทีนี้เราก็มาทำข้อสอบกันต่อนะครับ โจทย์ถามว่าข้อใดถูกต้อง...


 

คำตอบข้อที่ 1. 1. ซีกโลกใต้จะมีกลางวันสั้น และจุด B จะมืดตลอดวัน

   จากรูปเราจะเห็นได้ว่าซีกโลกใต้จะมีกลางวันยาว และจุด B จะสว่่างตลอดวัน

   คำตอบข้อนี้จึงผิดครับ

 

คำตอบข้อที่ 2. ซีกโลกเหนือจะมีกลางวันสั้น และจุด A จะมืดตลอดวัน

   จากรูป ซีกโลกเหนือจะมีกลางวันสั้น และจุด A จะมืดตลอดวัน

   คำตอบข้อนี้ถูกต้องเลยครับ


คำตอบขอ้ที่ 3. ซีกโลกใต้จะมีกลางวันยาว และจุด B จะมืดประมาณ 6 ชั่วโมง

   จากรูปซีกโลกใต้จะมีกลางวันยาว แต่จุด B จะสว่างตลอด 24 ชั่วโมงครับ

   คำตอบข้อนี้จึงผิดเช่นเดียวกัน

   

คำตอบข้อที่ 4. ซีกโลกเหนือจะมีกลางวันยาว และจุด A จะมืดประมาณ 6 ชั่วโมง

   จากรูป ซีกโลกเหนือจะมีกลางวันสั้น และจุด A จะมืดตลอด 24 ชั่วโมง

   คำตอบนี้จึงผิดครับ



ดังนั้น คำตอบที่ถูกต้องสำหรับโจทย์ข้อนี้ก็คือคำตอบข้อที่ 2 นะครับ



 

(เฉลยข้อไหนต่อดีครับพี่น้อง ง ง )


เพิ่มคอมเมนต์ใหม่

รหัสป้องกันความปลอดภัย
รีเฟรช