.

.

ข้อสอบวิทย์ สสวท. ปี 2560 ข้อที่ 5.

มาดูข้อนี้ ซึ่งมีข้อช้อยส์บางข้อนั้นยากไม่เบาเลยครับ

ถึงแม้เด็กๆจะทำข้อนี้ได้ถูกต้อง แต่ก็อาจถูกแบบเข้าใจผิดก็ได้

ลองมาดูกันนะครับ...


ข้อที่ 5.


พิจารณาเหตุการณ์ต่อไปนี้

ก. หยดน้ำลงในก้นหม้อที่ร้อนจัด จะเห็นหยดน้ำกลิ้งไปมา และเกิดเสียซู่ซ่า

ข. ละลายแป้งมันในน้ำ และให้ความร้อนจนกลายเป็นของเหลวใส

ค. วางน้ำแข็งแห้งบนเวทีแสดงดนตรีแล้วเกิดควันพวยพุ่ง

ง. นำแป้งมานวดกับไข่ไก่กลายเป็นก้อนแป้งขนมปัง


เหตุการณ์ในข้อใดเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงสถานะ

1. ก และ ค

2. ก และ ง

3. ข และ ค

4. ข และ ง


สำหรับข้อนี้ จริงๆ แล้วไม่ยากหรอกครับ แต่เด็กๆ อาจจะงงๆ เล็กน้อยเท่านั้นเอง


ก็เพราะคำว่า "สถานะของสาร" นั้น หมายถึง สถานะของแข็ง ของเหลว และแก๊ส

ดังนั้น "การเปลี่ยนสถานะ" จึงหมายถึงการเปลี่ยนแปลงสถานะระหว่างสถานะของแข็ง ของเหลว และแก๊ส


โดยการเปลี่ยนแปลงนั้นจะมีพลังงานความร้อนเข้ามาเกี่ยวข้องเท่านั้น

ไม่เกี่ยวกับการเติมสารนั่นนี่ หรือเอาไปผสมกับสารโน้นสารนั้น แล้วเกิดการเปลี่ยนเป็นของแข็ง ของเหลว หรือแก๊ส


ดังนั้น เด็กๆ ต้องจับหลักให้มั่นว่าการเปลี่ยนแปลงสถานะนั้น จะต้องเป็นการเปลี่ยนแปลงด้วยตัวเองโดยมีพลังงานงานความร้อนเข้ามาเกี่ยวข้องเท่านั้น

ซึ่งเมื่อเข้าใจอย่างนี้แล้ว เราก็มาดูเหตุการณ์ที่โจทย์กำหนดให้ด้วยกันนะครับ...


ก. หยดน้ำลงในก้นหม้อที่ร้อนจัด จะเห็นหยดน้ำกลิ้งไปมา และเกิดเสียซู่ซ่า

   หยดน้ำที่กลิ้งไปกลิ้งมาบนก้นหม้อที่ร้อนจัด เป็นเพราะหยดน้ำนั้นกำลังเปลี่ยนสถานะจากของเหลวให้กลายเป็นไอ โดยด้านใต้หยดน้ำที่สัมผัสตรงๆ กับก้นหม้อที่ร้อนจัด ก็จะกลายเป็นไอแล้วดันให้หยดน้ำกระเด้งไปกระเด้งมาอย่างที่เห็นนั่นแหละครับ

   เหตุการณ์อย่างนี้จึงเป็นการเปลี่ยนสถานะครับ


 

ข. ละลายแป้งมันในน้ำ และให้ความรู้จนกลายเป็นของเหลวใส

   การละลาย คือ การที่สารตัวหนึ่ง (ซึ่งเรียกว่าตัวถูกละลาย) แตกตัวเป็นชิ้นเล็กๆ กระจายอยู่ในสารอีกชนิดหนึ่ง(ที่เรียกว่าตัวทำละลาย) ครับ ซึ่งจากเหตุการณ์นี้ ก็คือแป้งซึ่งเป็นตัวถูกละลายแตกตัวแล้วแทรกอยู่ในอนุภาคของน้ำที่เป็นตัวทำละลาย เห็นไหมครับ ว่าแป้งไม่ได้หลอมเหลวเปลี่ยนสถานะจากของแข็งเป็นของเหลวนะครับ

   คำว่า "การละลาย" กับ "การหลอมเหลว" นี่ ผู้ใหญ่ในบ้านเราชอบพูดปะปนกันทำให้เด็กๆ อย่างเราๆ สับสนอยู่พอสมควรเลยใช่ไหมครับ ยกตัวอย่างเช่นผู้ใหญ่ชอบพูดว่าน้ำแข็งละลาย ทั้งๆที่จริงๆแล้วน้ำแข็งไม่ได้ละลายแต่น้ำแข็งกำลังหลอมเหลว จริงไหมครับ

   เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น ลองมาฟังนิทานเรื่องเก่าที่ขอเอามาเล่าใหม่ซักนิดนะครับ...

 

ครู : นี่ นี่ เด็กชายดำรัส... คำพูดว่า “ น้ำแข็งละลายเป็นน้ำ” ถูกหรือผิด 


ด.ช. ดำรัส ตอบทันทีอย่างมั่นใจ : ถูกครับ 


ครู ตวาดเสียงดังลั่น : ผิดอีกแล้ว อีดำนี่...สอนไม่เคยจำ 
ดำรัส ทำหน้าแบบวาดยาก ส่วนเด็กคนอื่นหยุดหายใจไปชั่วขณะ 


ครู : ครูบอกหลายหนแล้วว่า การเปลี่ยนสถานะจากของแข็งเป็นของเหลว โดยที่ไม่ได้เกิดจากสารอื่นมากระทำ เค้าเรียกว่า เป็นการการหลอมเหลว ...การหลอมเหลว ...การหลอมเหลว ...ไม่ใช่การละลาย 

คำพูดว่า “น้ำแข็งละลายเป็นน้ำ” จึงถือว่าไม่ถูกต้อง หัดจำใส่หัวซะมั่งซิ

ต้องพูดว่า “น้ำแข็งหลอมเหลวเป็นน้ำ” จึงจะถูกต้อง เข้าใจมั้ย...อีดำ 


ด.ช.ดำรัส ก้มหน้านิ่ง ใจนึกอยากให้ครูสั่งให้นั่งลงเร็วๆ 


ครู : สอนพวกเธอแล้วคอแห้ง นี่...ยัยหัวฟู ไปเอากระติกน้ำแข็งที่โต๊ะครูมาหน่อยซิ แล้วดูด้วยนะว่า น้ำแข็งละลายหมดรือยัง 

ด.ญ. หัวฟู หันไปสบตากับดำรัส 

ครู : แน๊ะ...งงอะไรอีกหล่ะแก ถ้าน้ำแข็งละลายเป็นน้ำแล้ว ก็เททิ้ง แล้วไปขอแม่ค้าที่โรงอาหาร 

และก็ รีบไปรีบมาหล่ะ ...เดี๋ยวน้ำแข็งละลายหมดซะก่อน

 

   ดังนั้น เหตุกาณ์นี้ตามที่โจทย์ว่า จึงไม่ใช่เป็นการเปลี่ยนแปลงสถานะ นะครับ

 

 

ค. วางน้ำแข็งแห้งบนเวทีแสดงดนตรีแล้วเกิดควันพวยพุ่ง

   น้ำแข็งแห้งนี่ จริงๆ แล้วไม่ใช่น้ำแข็งนะครับ แต่เป็นแก๊สคาร์บอนไดออกไซต์ที่ถูกทำให้เย็นภายใต้ความดันสูง จนกระทั่งเปลี่ยนสถานะเป็นเหลว แล้วเป็นของแข็งในที่สุด ทีนี้เมื่อนำออกมาวางที่สภาะปกติ แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์แข็งก็คืนสภาพกลับกลายเป็นแก๊สเหมือนเดิม

   ส่วนควันพวยพุงนั้น เกิดจากความเย็นของแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ที่กระทบเข้ากับไอน้ำในอากาศจนเหิดการกลั่นตัวเป็นหยดน้ำ จึงเห็นเหมือนเป็นควันๆ ครับพี่น้อง

   ดังนั้น เหตุการณ์นี้จึงเป็นการเปลี่ยนสถานะครับ

 

ง. นำแป้งมานวดกับไข่ไก่กลายเป็นก้อนแป้งขนมปัง

   ข้อนี้ก็คล้ายๆ ข้อ ข. เลยครับ ซึ่งก็อย่างที่เล่าให้ฟังแล้วว่า การเปลี่ยนสถานะนั้นหมายถึงการเปลี่ยนแปลงสถานะด้วยตัวเองโดยมีพลังความร้อนเข้ามาเกี่ยวข้อง ดังนั้นการเอานู่มาผสมนี่แล้วสถานะเปลี่ยนแปลงไป อย่างนี้ไม่ใช่การเปลียนสถานะที่ถูกต้องตามคำนิยามนะครับ

   ดังนั้น ข้อนี้ก็จึงผิดอีกเช่นเดียวกัน



ดังนั้น เหตุการณ์ที่เป็นการเปลี่ยนสถานะคือเหตุการณ์ในข้อ ก. และ ค. นะครับ

คำตอบที่ถูกต้องจึงเป็นคำตอบข้อ 1. นั่นเอง

  


เพิ่มคอมเมนต์ใหม่

รหัสป้องกันความปลอดภัย
รีเฟรช