.

.

ข้อสอบวิทยาศาสตร์ สสวท. ป.6 ปี 2560 ข้อที่ 46.

 

ข้อที่ 46.


นักเรียน 3 คน คือ เก่ง พัฒน์ และแมค ทำโครงงานโดยมีแนวทางการทดลองดังตาราง

นักเรียน สมมติฐาน แนวทางการทดลอง
เก่ง

  ยา X มีประสิทธิภาพในการรักษา  

  อหิวาตกโรค

  เตรียมหนูที่ติดเชื้อแบคทีเรียที่ทำให้เกิดอหิวาตกโรค

  ทั้งหมด 50 ตัว โดยให้ยา X แก่หนูจำนวน 25 ตัว

พัฒน์ 

  อุณหภูมิมีอิทธิพลต่อการงอกใหม่

  ของพลานาเรีย

  เตรียมพลานาเรียที่ตัดส่วนหางออก จำนวน 20 ตัว

  โดย 10 ตัว ใส่น้ำกลั่นอุณหภูมิ 10 องศ่เซลเซียส

  และอีก 10 ตัว ใส่น้ำประปาอุณหภูมิ 20 องศาเซลเซียส

แมค

  แมลงวันลายที่มีรูปร่างเหมือนผึ้ง

  จะถูกโจมตีจากผู้ล่าน้อยลง 

  ใส่แมลงวันลายลงในภาชนะที่มีกบซึ่งเคยโดยผึ้งต่อย

  และในภาชนะที่มีกบซึ่งไม่เคยโดนผึ้งต่อย อย่างละ 50 ตัว  

 

 ข้อใดถูกต้อง

1. แนวทางการทดลองของพัฒน์ไม่ถูกต้อง เนื่องจากใช้น้ำต่างชนิดกัน

2. แนวทางการทดลองของเก่ง ไม่สามารถตรวจสอบประสิทธิภาพของยา X

3. แนวทางการทดลองของแมค ควรเพิ่มกบทั้ง 2 แบบ อยู่ในภาชนะเดียวกัน จึงจะสรุปผลการทดลองได้

4. เพื่อเพิ่มความแม่นยำของผลการทดลองของพัฒน์ ควรเตรียมพลานาเรียเพิ่มขึ้นจาก 20 ตัว เป็น 40 ตัว


ก่อนที่จะทำโจทย์ข้อนี้กัน เรามาทบทวนความเข้าใจเกี่ยวกับคำว่า "สมมติฐาน" กันซักนิดก่อนนะครับ

สมมติฐาน คือสิ่งที่เราสงสัยหรือสิ่งที่เราคาดหวังครับ ซึ่งถ้าจะพูดกันแบบง่ายๆ ก็อาจพูดได้ว่าสมมติฐานคือสิ่งที่เราคาดว่าจะเกิดขึ้นเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงตัวแปรต้น เช่นถ้าเราสงสัยว่าใส่เกลือลงไปในน้ำแล้วน้าจะเดือดที่อุณหภูมิสูงขึ้นจริงหรือไม่ เราก็อาจตั้งสมมติฐานว่า "ใส่เกลือลงไปในน้ำแล้วน้าจะเดือดที่อุณหภูมิสูงขึ้นกว่าปกติ" แล้วเราก็ทำการทดลองโดยใส่เกลือลงไปในน้ำแล้วเอาไปต้มเปรียบเทียบกับน้ำที่ไม่ได้ใส่อะไรเลย อย่างนี้เป็นต้นครับ


เห็นไหมครับ ว่าคำว่าสมมติฐานนั้น แปลให้เข้าใจง่ายๆได้อย่างนี้ครับ

และเพื่อพิสูจน์ว่าสมมติฐานของเราจะเป็นจริงหรือไม่ เราก็ต้องทำการทดลองนะครับ อย่างที่ยกตัวอย่างว่าเราต้องทดลองโดยใส่เกลือลงไปในน้ำแล้วเอาไปต้มเปรียบเทียบกับน้ำที่ไม่ได้ใส่อะไรเลย อย่างงี้ไงครับคือการทดลองโดยการเปลี่ยนแปลงตัวแปรต้นก็คือ ปริมาณของเกลือนั่นเอง


แต่สิ่งที่มีคำสำคัญมากๆในการทดลองอีกอย่างหนึ่งก็คือการควบคุมตัวแปรอื่นๆ ที่เราไม่ได้สงสัยให้คงที่ไว้ เพราะไม่อย่างนั้นผลการทดลองอาจจะพาเราเข้ารกเข้าพงจนสรุปผิดพลาดในที่สุด

ซึ่งถ้าตามตัวอย่างที่ยกมานั้น สิ่งที่เราควรจะต้องทำให้เหมือนเดิมในทุกๆการทดลองก็คือ ชนิดของน้ำ ปริมาณของน้ำ ความร้อนของเตาที่ต้มน้ำ อย่างนี้เป็นต้นครับ

เจ้าสิ่งที่เราต้องทำให้เหมือนเดิมนี่แหละครับ เรียกกันว่า "ตัวแปรควบคุม" ครับ


เอาล่ะครับ เพื่อรวบรัดตัดตอน ตอนนี้เราก็ได้ทบทวนความหมายของคำศัพท์ว่า "สมมติฐาน" , "ตัวแปรต้น" และ "ตัวแปรควบคุม" กันเรียบร้อยแล้วนะครับ

ทีนี้เราก็มาทำโจทย์กันนนนนนน...


คำตอบข้อที่ 1. แนวทางการทดลองของพัฒน์ไม่ถูกต้อง เนื่องจากใช้น้ำต่างชนิดกัน

 

พัฒน์ ต้องการศึกษาว่าอุณหภูมิมีอิทธิพลต่อการงอกใหม่ของพลานาเรีย ดังนั้น ตัวแปรต้นก็ต้องเป็นอุณหภูมิของน้ำ ส่วนอื่นๆที่ไม่ใช่อุณหภูมิเราก็ต้องควบคุมเอาไว้ไม่ให้มีการเปลี่ยนแปลงในแต่ละชุดการทดลอง แต่พัฒน์กลับไปเปลี่ยนแปลงชนิดของน้ำด้วย ซึ่งถ้าเป็นอย่างนี้ ผลการทดลองจะสรุปไม่ได้ว่าการงอกใหม่ของพลานาเรียเกิดจากอุณหภูมิหรือชนิดของน้ำกันแน่

ดังนั้นจึงเป็นแนวทางการทดลองที่ไม่ถูกต้อง คำตอบข้อนี้จึงเป็นคำตอบที่ถูกต้องครับ


คำตอบข้อที่ 2. แนวทางการทดลองของเก่ง ไม่สามารถตรวจสอบประสิทธิภาพของยา X

เก่ง ต้องการตรวจสอบว่ายา X มีประสิทธิภาพในการรักษาอหิวาตกโรคหรือไม่ โดยตรียมหนูที่ติดเชื้อแบคทีเรียที่ทำให้เกิดอหิวาตกโรคทั้งหมด 50 ตัว แล้วให้ยา X แก่หนูจำนวน 25 ตัว (ส่วนหนูอีก 25 ตัว ไม่ได้ให้ยาอะไร) การทำอย่างนี้ถือได้ว่ามีการเปลี่ยนแปลงตัวแปรต้นตรงตามวัตถุประสงค์ คือให้ยา กับไม่ให้ยา ดังนั้น คำตอบข้อนี้จึงมีแววว่าน่าจะเป็นคำตอบที่ถูกต้องครับ

แต่ประเด้นคือ เราอาจสงสัยว่าทดสอบยากับหนูแค่ 25 ตัว จะพอหรือไม่ หรือยา X ที่ใช้ในหนู 1 ตัว มีปริมาณเพียงพอที่รักษาโรคหรือไม่ ดังนั้นการทดลองของเก่งถึงแม้ว่า ได้ควบคุมตัวแปรต้น และเปลี่ยนแปลงตัวแปรตาม ตามสมมติฐานของการทดลองอย่างถูกต้องแล้วก็ตาม แต่ไม่ได้ปรับเปลี่ยนปริมาณยา  

คำตอบข้อนี้ จึงกาในใจไว้ก่อนนะครับ แล้วมาดูคำตอบข้อต่อไปดีกว่านะครับ เผื่อจะมีข้อที่ถูกต้องมากกว่า


คำตอบข้อที่ 3. แนวทางการทดลองของแมค ควรเพิ่มกบทั้ง 2 แบบ อยู่ในภาชนะเดียวกัน จึงจะสรุปผลการทดลองได้

 

แมคอยากรู้ว่า แมลงวันลายที่มีรูปร่างเหมือนผึ้งจะถูกโจมตีจากผู้ล่าน้อยลงจริงหรือไม่ จึงทดลองโดยใส่แมลงวันลายลงในภาชนะที่มีกบซึ่งเคยโดยผึ้งต่อย และในภาชนะที่มีกบซึ่งไม่เคยโดนผึ้งต่อย อย่างละ 50 ตัว ซึ่งก็เป็นการเปลี่ยนแปลงตัวแปรต้นที่ถูกต้องครับ

แต่ประเด็นของโจทย์คือควรเพิ่มกบทั้ง 2 แบบ อยู่ในภาชนะเดียวกันหรือไม่?

อันนี้เราต้องมาคิดเพิ่มเติมกันซักนิดนะครับว่า ถ้าใส่กบสองชนิดอยู่ในภาชนะเดียวกันแล้ว เราจะนับได้อย่างไรว่ากบตัวไหนกินแมลงวันไปบ้าง หรือกบตัวไหนไม่กินแมลงวัน หรือกินเหมือนกันแต่กินน้อยกว่า ลองคิดดูซิครับ ถ้ามีกบอยู่ในภาชนะเดียวกัน 100 ตัว เราจะแบ่งคนมากนั่งเฝ้า นั่งนับกันอย่างไร ซึ่งลำพังแมคคนเดียวจะทำไม่ได้แน่ๆ

และประเด็นที่ควรพิจารณาอีกข้อนึง คือกบอาจแย่งกันกินแมลงวัน จนแมคจะงงในที่สุดว่าผลการทดลองที่กบตัวนั้นๆ ไม่กินแมลงวันหรือกินแมลงวันจำนวนนิดหน่อยนั้นเป็นเพราะถูกแย่งหมด หรือเป็นเพราะเคยถูกผึ้งต่อยจริงหรือไม่

ดังนั้น คำตอบข้อนี้จึงผิดอย่างแน่นอนครับ

 

คำตอบข้อที่ 4. เพื่อเพิ่มความแม่นยำของผลการทดลองของพัฒน์ ควรเตรียมพลานาเรียเพิ่มขึ้นจาก 20 ตัว เป็น 40 ตัว

แหม ก็การทดลองของพัฒน์นั้น ผิดตั้งแต่การไปเปลี่ยนชนิดของน้ำแล้วครับ เพราะการทดลองนั้นต้องการทราบว่าว่าอุณหภูมิมีอิทธิพลต่อการงอกใหม่หรือไม่ การเปลี่ยนชนิดของน้ำด้วย จึงทำให้การทดลองไม่สามารถสรุปผลได้ ดังนั้นการจะเพิ่มตัวพลานาเลียหรือไม่จึงไม่ใช่ประเด็นที่จะทำให้การทดลองแม่นยำมากขึ้นเลยครับ

คำตอบข้อจึงผิดเช่นเดียวกัน


ดังนั้น คำตอบที่ถูกต้องที่สุดก็คือคำตอบข้อ 1. ด้วยประการฉะนี้...

 

 


เพิ่มคอมเมนต์ใหม่

รหัสป้องกันความปลอดภัย
รีเฟรช