.

.

ข้อสอบวิทยาศาสตร์ สสวท. ป.3 ปี 2560 ข้อที่ 9.

ข้อที่ 9.

อัพไซเคิล (Upcycle) เป็นการนำวัสดุเหลือใช้มาออกแบบทำเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ที่มีคุณภาพ และมีมูลค่าเพิ่มขึ้น ซึ่งมีการประหยัดพลังงานและคำนึงถึงสภาพแวดล้อม

ข้อใดไม่ใช่การอัพไซเคิล

1. นำกะลามะพร้าวมาทำเป็นโคมไฟ

2. นำสายไฟเสียแล้วมาถักเป็นสร้อยข้อมือ

3. นำขวดแยมมาใช้เป็นแจกันใส่ดอกไม้

4. นำซองขนมขบเคี้ยวมาสานเป็นกระเป๋าสะพาย

 

น้องๆหนูๆ คงเคยได้ยินและอาจเคยท่องจำจนขึ้นใจกันไปแล้วเกี่ยวกับ 4R ที่พูดถึงการพยายามรักษาสิ่งแวดล้อม แต่พี่ๆหลายท่านอาจจะงงๆ ว่าเรากำลังคุยเรื่องอะไรกันอยู่

อย่ากระนั้นเลย ผู้น้อยคนนี้ใคร่ขอทบทวนความรู้เล็กๆน้อยๆให้ฟังก่อนนะครับว่า 4R หรือ Reduce, Reuse, Recycle และ Repair นี่ คืออะไร...


Reduce (ลด)

ความหมายของลด ก็ตรงๆเลยครับ ก็คือลดการบริโภคทรัพยากรต่างๆ ลงนั่นเอง ซึ่งว่าไปแล้วดูเหมือนจะเป็นวิธีที่ง่ายที่สุดและดีที่สุดเลยนะครับ

ผมจะลองยกตัวอย่างของ Reduce มาประกอบให้พอเข้าใจสักนิดนึงนะครับ...

     - ลดการใช้ถุงพลาสติก โดยเปลี่ยนมาใช้ถุงผ้าแทน

     - ปิดไฟทุกครั้งที่ไม่ใช้งานหรือเปิดเฉพาะจุดที่ใช้งาน

     - ลดการใช้รถยนต์ส่วนตัว โดยการเดิน ขี่จักรยาน หรือนั่งรถโดยสารแทน

อย่างนี้เป็นต้นนะครับ

 

Reuse (ใช้ซ้ำ)

Reuse ก็คือการใช้ซ้ำ หรือนำมาใช้อีกครั้งหรืออีกหลายๆครั้ง ซึ่ง reuse มีลักษณะที่เด่นชัดอยู่อย่างหนึ่งก็คือการนำมาใช้ซ้ำโดยการไม่มีการดัดแปลงเสริมแต่งใดๆทั้งสิ้น ยกตัวอย่างให้พอเข้าใจซักนิดก็ดีใช่ไหมครับพี่...

     - ใช้ถุงพลาสติกที่ได้มาจากการซื้อข้าวของไปใช้ใส่ขยะ

     - นำขวดน้ำพลาสติกกลับมาใส่น้ำใช้อีกครั้ง

     - การนำกางเกงนักเรียนเก่ามาใส่เล่นหรือใส่นอนอยู่บ้าน

     - การนำกระดาษที่เขียนแล้ว 1 ด้าน มาใช้ในด้านที่เหลือ

อย่างนี้เป็นต้นครับพี่น้อง แต่ที่สำคัญที่ต้องเน้นย้ำอีกครั้งก็คือ การ reuse นี่ คือการนำมาใช้อีกครั้งโดยไม่มีการไปแก้ไข ดัดแปลง หรือเสริมแต่งนะครับ


 

Recycle (รีไซเคิล)

รีไซเคิลนี่ คือการนำสิ่งของกลับไปเข้ากระบวนการแปรรูปให้เป็นวัตถุดิบเพื่อนำมาผลิจเป็นสินค้าอีกครั้งหนึ่งครับ  ซึ่งวิธีนี้เป็นวิธีที่เมื่อดูๆไปแล้วเราๆท่านๆก็จะเข้าใจได้ตรงกันว่าเป็นวิธีที่ต้องใช้พลังงานของโลกไปอีกมากโขอยู่ใช่ไหมครับ เพราะต้องนำมาแปรรูปให้เป็นวัตถุดิบก่อน แล้วจึงค่อยเอามาผลิตอีกครั้งนั่นไงครับ ดังนั้นเราควรจะลือกใช้วิธีรีไซเคิลนี้เป็นหนทางสุดท้ายนะครับ ซึ่งเพื่อความเข้าใจที่ชัดเจนของการรีไซเคิล ลองมาดูตัวอย่างด้วยกันซักนิดนะครับ...

     - นำเอาขวดน้ำพลาสติกมาย่อยให้กลายเป็นเม็ดพลาสติกแล้วนำกลับมาหลอมขึ้นรูปเป็นกระถางหรือถังขยะ

     - นำเอากระดาษใช้แล้วมาเข้าสู่กระบวนการทำให้เป็นกระดาษอีกครั้ง

     - นำฝากระป๋องน้ำอัดลมมาหลอมแล้วขึ้นรูปเป็นขาเทียมสำหรับคนพิการ

นี่และครับ อย่างนี้เรียกว่าการรีไซเคิลครับ


 

Repair (ซ่อมแซม)

อันนี้ก็มีความหมายแบบตรงๆเลยครับ ซึ่งก็คือการซ่อมแซมของที่เสียแล้วให้กลับมาใช้ได้ใหม่อีกครั้งหนึ่ง ยกตัวอย่างเช่น...

     - นำเสื้อที่ขาดหรือเป็นรูมาเย็บซ่อมแซม

     - นำเก้าอี้ที่ชำรุดมาซ่อมแซม

     - นำเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ชำรุดมาซ่อมให้ใช้ได้อีกครั้ง

เห็นไหมครับว่า Repari เป็นอะไรที่ดูคล้ายๆกับ Reuse นะครับ แต่แตกต่างกันตรงที่ Reuse เป็นการนำมาใช้เลยโดยไม่มีการซ่อมแซมครับ



ทีนี้ก็มาถึงส่วนที่โจทย์ถามถึง ก็คือคำว่า อัพไซเคิล (Upcycle) ซึ่งจริงๆแล้วโจทย์ก็ให้อธิบายให้เราฟังไว้แล้วว่า อัพไซเคิล (Upcycle) คือ การนำวัสดุเหลือใช้มาออกแบบทำเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ที่มีคุณภาพ และมีมูลค่าเพิ่มขึ้น 

คำๆนี้เป็นศัพท์ใหม่นะครับ ซึ่งก็คือการนำเอาวัสดุต่างๆมาดัดแปลงทำเป็นของใช้ใหม่ โดยใส่ไอเดียแบบแปลกๆ เก๋ๆ เท่ๆ เข้าไปนำมาเพิ่มความสวยงาม ซึ่งอาจเป็นการนำอันโน้นมาต่อกับอันนี้ หรืออันนั้นมาประกอบกับอันนี้ เพื่อให้ได้สิ่งของอย่างใหม่ขึ้นมา

พออ่านแล้ว ออกจะงงๆไหมครับ มาดูตัวอย่างประกอบความเข้าใจกันนะครับ...

     - นำเอากระป๋องนมมาตัดแต่งดัดแปลงทำเป็นโมบายห้อยตามระเบียง

     - นำขวดกาแฟมาประดับประดาด้วยลูกปัดแล้วนำมาใช้เป็นแจกัน

     - นำขวดพลาสติกมาตัดแต่งแล้วทำเป็นโคมไฟระย้า

     - นำเศษผ้าที่เหลือทิ้งจากการตัดเย็บเสื้อผ้า มาเย็บทำเป็นที่เช็ดเท้า

อย่างนี้แหละครับคือการ อัพไซเคิล ซึ่งก็คือการนำวัสดุเหลือใช้มาออกแบบทำเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ที่มีคุณภาพ และมีมูลค่าเพิ่มขึ้น


ทีนี้ ก็มาดูกันนะครับว่าตัวเลือกในคำตอบ อะไรบ้างที่เป็นอัพไซเคิล และอะไรบ้า่งที่ไม่เป็น

 


คำตอบข้อที่ 1. นำกะลามะพร้าวมาทำเป็นโคมไฟ

นี่คือการนำวัสดุเหลือใช้มาออกแบบทำเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ที่มีคุณภาพ และมีมูลค่าเพิ่มขึ้น จึงเป็นการอัพไซเคิลอย่างแน่นอน


 

คำตอบข้อที่ 2. นำสายไฟเสียแล้วมาถักเป็นสร้อยข้อมือ

นี่ก็คือการนำวัสดุเหลือใช้มาออกแบบทำเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ที่มีคุณภาพ และมีมูลค่าเพิ่มขึ้นเหมือนกัน จึงเป็นการอัพไซเคิลอย่างแน่นอน

 


คำตอบข้อที่ 3. นำขวดแยมมาใช้เป็นแจกันใส่ดอกไม้

อันนี้ เป็นเพียงการนำมาใช้ซ้ำ (Reuse) เท่านั้นนะครับ เพราะไม่ได้มีการดัดแปลงเพิ่มเติมเช่นการเย็บผ้ามาหุ้มให้สวยงาม หรือการประดับด้วยลูกปัดหรือเม็ดกระดุมให้สวยงาม

ดังนั้นข้อนี้จึงไม่ใช่การอัพไซเคิลนะครับ


 

คำตอบข้อที่ 4. นำซองขนมขบเคี้ยวมาสานเป็นกระเป๋าสะพาย

นี่ก็คือการนำวัสดุเหลือใช้มาออกแบบทำเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ที่มีคุณภาพ และมีมูลค่าเพิ่มขึ้นเหมือนกัน จึงเป็นการอัพไซเคิลอย่างแน่นอน


ดังนั้น คำตอบที่ถูกต้องก็ต้องเป็นคำตอบข้อที่ 2. นะครับพี่น้อง


 



(ทีนี้ ก็รีบไปดูโจทย์ข้อถัดไปกันนะครับ...)

เพิ่มคอมเมนต์ใหม่

รหัสป้องกันความปลอดภัย
รีเฟรช